Szpital na łagiewnickiej

Przełom lat 20. i 30.Foto.Archiwum UMŁ.

"Dzieci Bałut. Murale pamięci"

Ul.Franciszkańska 13 - Chłopiec z getta

Dom stoi bardzo bliski granicy getta (od strony ul. Północnej), na rogu ulic Smugowej i Franciszkańskiej. Z dawnych czasów pozostały sąsiednie nieliczne domy i obszerny park z fabrykancką willą.

Gdyby mury mogły mówić

Ul. Franciszkańska 8 - tuz przy granicy getta

Ul. Franciszkańska 10

Róg Franciszkańskiej i Smugowej

Początek Litzmannstadt Ghetto

 współczesne oznaczenia granic getta na płytach chodnikowych

8 lutego 1940 roku formalnie utworzono wydzieloną dzielnicę mieszkaniowej dla Żydów na terenie Starego Miasta i Bałut.

12 lutego 1940 roku  to początek masowej akcji przesiedlania Żydów do getta, z równoczesnym  wysiedlaniem z tego terenu mieszkających tam Polaków i Niemców.

Getto było jednym z pierwszych na terenie okupowanej Polski... jedynym całkowicie odizolowanym od reszty miasta... najdłużej istniejącym...

Na terenie Bałut i Starego Miasta zachowało się sporo budynków - niemych świadków tamtych tragicznych lat, chociaż i one powoli znikają ze współczesnego miejskiego krajobrazu.

Niektóre wydają się jednak ponadczasowe, tak jak ten dom na ulicy Zgierskiej róg Limanowskiego (na wprost Bałuckiego Rynku). Przez wszystkie lata mieści się w nim apteka - tylko szyldy się zmieniają (w zależności od władzy i ustroju)

 

Wśród dokumentacji historycznej znajdują się również zdjęcia, rysunki, obrazy powstałe w czasie wojny i okupacji

 obraz Izraela Lejzerowicza (1902-1944)

Obraz Lejzerowicza to zapis codzienności getta,  umiejscowiony  obok najczęściej fotografowanej kładki na ulicy Zgierskiej przy Kościele WNMP. Jednocześnie jest dla mnie zagadkowa symbolika pierwszoplanowej sceny z dziećmi. Czy to podkreślenie wszechwładzy "króla getta" Chaima Rumkowskiego? - wszystko zawdzięczamy panu Prezesowi...

czy może oskarżenie o bezwzględne poświęcenie życia dzieci (Wielka Szpera) dla ratowania  życia dorosłych? Nie podejmuję się takiej analizy, tym bardziej, że nie znam daty powstania tego obrazu.

Zachodnia 27A

A tak niedawno jeszcze mieszkali tu ludzie...
dziś dom stał się (jak kilka innych) tworzywem plastycznym ..
"Michalina zuch dziewczyna" - projekt poświęcony towarzyszce Michalinie Tatarkównie-Majkowskiej

Przy tej kamienicy znajdowała się brama wejściowa dawnego cmentarza żydowskiego - wtedy przy ulicy Wesołej.

Pierwszy dzień szkoły

Dzisiejszy dzień jest szczególnie ważny dla dzieci przekraczających próg szkoły po raz pierwszy.
Jestem myślami z naszym  rodzinnym "pierwszakiem" i przy tej okazji daleko, daleko wstecz w swoim pierwszym dniu w tej szkole

 ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi

Zawsze dziwiło mnie, że zbudowano w tym samym czasie (lata 50-te) tak blisko siebie dwie szkoły podstawowe.

Moja to Szk.Podst. Nr 100 na ul. Zuli Pacanowskiej 4.  

A druga szkoła to Szk.Podst. Nr 45, mieszcząca się w jednopiętrowym budynku (widocznym na zdjęciu w tle), na ul. Bojowników Getta Warszawskiego. Ta szkoła istnieje do dziś.

"Setka" to pierwsze osiem lat mojej edukacji... po jej ukończeniu odwiedzaliśmy ulubioną nauczycielkę fizyki. Niestety.. w pewnym momencie władze postanowiły zlikwidować podstawówkę, a budynek oddano XIII LO w 1974 roku.

Jak bardzo zmienia się nasze postrzeganie rzeczywistości przekonujemy się właśnie w takich miejscach - pamiętanych z dzieciństwa.

Wtedy sala gimnastyczna (na II piętrze)

wydawała mi się ogromna - zarówno w czasie lekcji wf, gdy klasa rozbiegła się na wszystkie strony aż echo poszło, jak i w czasie całoszkolnego spędu na przykład z okazji zakończenia roku szkolnego.

A tłum był wtedy niezły, bo przecież byliśmy pierwszym powojennym wyżem demograficznym.

Berlińskiego15

Jeden z nowych murali z cyklu "Dzieci Bałut"

Zegar słoneczny w "parku śledzia"

Nie umiem i nie będę nazywać tego parku jakąś oficjalną nazwą... gdyby nie tabliczka to nawet nie wiedziałabym, że to Park Staromiejski.